سبک زندگی سالم

سالم بودن ما وابسته به فاکتورهای فراوانی است که رابطه مستقیمی با سبک زندگی دارند. منظور ما از نحوه زندگی کردن همان عادت هایی است که روزانه انجام می دهیم. در چند دهه اخیر گسترش شهرنشینی ، در ساخت و کارکردهای زیستی انسان تغییرات عمده ای به وجود آورده است از جمله تغییرات در عادات غذایی، الگوی مصرف، انرژی مصرفی، درجه و شدت فعالیت فیزیکی و موارد دیگر. این شیوه زندگی، مهمترین بخش زندگی هر انسانی، یعنی سلامتی را تحت تأثیر قرار می دهد.
در گذشته بیماری های انگلی و عفونی و ناتوانی انسان در درمان آن عامل اصلی مرگ و میر به شمار می آمد، اما در حال حاضر بیماری های غیر واگیر عامل مرگ و میر انسان شده اند. بیماری هایی که حاصل شیوه زندگی غلط و کم تحرکی است. عواملی که موجب بیماری های غیرواگیر می شوند و تأثیر زیادی در مرگ و میر انسان دارند؛ به خوبی بیانگر شیوه و سبک زندگی غلط جامعه امروزی است.
در جوامع سنتی مردم از مواد غذایی کاملا” طبیعی استفاده می کردند، بین غذای دریافتی و انرژی مصرفی هم تعادل وجود داشت که این تعادل توسط فعالیت فیزیکی ایجاد می شد. اما زندگی امروزی شیوه کاملا” متفاوتی به خود گرفته و بسیار راحت و آسان شده است. هر چند که دسترسی به انواع مواد غذایی بسیار آسان شده اما ارزش کالریک، ارزش غذایی، میزان انرژی دریافتی از این غذاها و در کنار آن نقل و انتقالات مکانیکی که موجب کاهش فعالیت انسان شده تأثیر منفی بر سلامت انسان گذاشته است. این امر باعث بی تعادلی میان انرژی دریافتی و مصرفی شده که نتیجه آن چاقی و بیماری هایی دیگر است. گذشته از این موارد، ما حتی باید بیشتر از خودمان نگران نسل های آینده باشیم. زندگی آپارتمان نشینی، تلویزیون و انواع وسایل و بازی های کامپیوتری و نشستن های طولانی مدت که همگی موجب کاهش انگیزه نسبت به تحرک و فعالیت می شوند.
ما کودکان را در کلاس درس می نشانیم، با کلاس های تقویتی و خارج از برنامه مدرسه مانع فعالیت فیزیکی آنان طی ۱۰ تا ۱۵ سال می شویم، در نهایت آن ها با سواد می شوند ولی عادت به سبک و شیوه زندگی کرده اند که نتیجه آن بالغین چاقی خواهند بود که از درجه فعالیت کمتری برخوردارند.
گرچه شیوه زندگی نشسته و کم تحرک ۲۳ درصد از موارد مرگ و میر را شامل می شود، ولی محدودیت در فعالیت فیزیکی موجب چاقی، و عامل بیشتر مرگ های ناشی از چاقی، بالا بودن کلسترول خون و پرفشاری است. لذا به عنوان یک عامل سببی، مسئول بیش از یک سوم مرگ های ناشی از بیماری های کرونری قلب، سرطان کولون و دیابت شناخته شده است. فعالیت جسمانی و انجام ورزش های ساده مثل پیاده روی باعث مصرف انرژی بدن می شود و از طریق افزایش میزان متابولیسم پایه، در کاهش وزن اثر گذار است. نقش فعالیت فیزیکی در کاهش چربی های بدن و حفظ تناسب اندام خیلی مؤثرتر از کاهش وزن است، چرا که فعالیت جسمانی و ورزش باعث افزایش اندازه و وزن عضلات هم می شود. فعالیت فیزیکی نه تنها در تأمین سلامت جسمانی، بلکه در سلامت روان و کیفیت زندگی سالم نیز اثر گذار است. فعالیت جسمانی گذشته از اینکه موجب افزایش طول عمر می شود به عنوان یک عامل حمایتی در کاهش و یا حذف اضطراب، استرس و افسردگی مورد قبول واقع شده است.
با توجه به مطالب بیان شده شیوۀ زندگی و رفتار فرد نه تنها عامل بسیاری از مشکلات بهداشتی است بلکه به عنوان یکی از راه حل های اساسی نیز محسوب می  شود. گرچه دانش علمی و پزشکی مدرن به عنوان مهمترین ابزار حفظ تندرستی هستند، اما به تنهایی قادر نخواهد بود مشکلات را حل کنند. لذا سازمان جهانی بهداشت تغییر در رفتار و شیوۀ زندگی را به عنوان یکی از عوامل مؤثر در ارتقای سلامت پیشنهاد می کند.
در نتیجه ورزش و فعالیت جسمانی به همراه رژیم غذایی متعادل و مناسب و استعمال نکردن دخانیات و مشروبات الکلی، انجام مراقبت های دوره ای و … در پیشگیری از بیماری ها و رسیدن به بالاترین سطح سلامتی و بازدهی اقتصادی – اجتماعی نقش دارند. پی ریزی شیوه زندگی در خانواده با آگاهی، نگرش و عملکرد والدین به خصوص مادر انجام می شود. زندگی با شیوه و رفتارهای سالم از همان ابتدای کودکی باید شروع شود تا بتوان از فواید و اثرات مثبت آن در بزرگسالی بهره مند شد. از همین امروز شروع کنیم.